woensdag 29 april

Tijdens mijn middelbare school was Frans één van de belangrijkste vakken. Van elf tot achttien jaar, een uur of vier per week. De eerste jaren ligt de klemtoon vooral op 'woordjes leren', grammatica en uitspraak. De laatste jaren, als je verondersteld wordt de Franse taal voldoende te beheersen, komen er ook aspecten van de Franse cultuur bij kijken. Denk maar aan de rijke Franse filosofische traditie of de mondiale kolonisatie. Toen al had ik iets meer interesse in die cultuur dan in de taal zelf. Zo hadden we het in mijn voorlaatste jaar op een bepaald moment over Marcel Proust.

Marcel Proust was een eind achttiende eeuwse, begin negentiende eeuwse essayist en criticus. In zijn korte leven, hij werd 51 jaar, schreef hij toch een omvangrijk oeuvre bij elkaar. Zijn bekendste en belangrijkste werk is A la recherche du temps perdu (Op zoek naar de verloren tijd). Het werk bestaat uit zeven delen en omvat zo'n 3000 bladzijden. Een groot deel daarvan is trouwens ook in het Nederlands te koop. Mocht je zin hebben...

Het interessantste deel, dat we dus toen op school ook gelezen hadden, ging over La memoire volontaire (het vrijwillige geheugen) en La memoire involontaire (het onvrijwillige geheugen).

Volgens Proust is het geheugen uit die twee aspecten opgebouwd. La memoire volontaire herkent waarschijnlijk iedereen onmiddellijk. Het is eigenlijk het intellectuele deel van het geheugen. Bijvoorbeeld je kennis opschrijven bij het maken van een toets. Iets wat je vooraf instudeert en later, door na te denken, reproduceert. Het tweede deel, La memoire involontaire, illustreert Proust aan de hand van de werelberoemde 'Madeleine-scène'.

Door de smaak en geur bij het eten van een madeleine koekje gedoopt in bloesemthee denkt hij terug aan zijn jeugd bij zijn tante in Combray.

Wat een verhaal weer. Maar goed, op dat moment zelf stond ik er nog niet echt bij stil, dat hij hier echt helemaal gelijk heeft. Dat kwam pas een paar jaar later. Het gebeurt regelmatig dat smaken, geuren of klanken mij aan een vroegere gebeurtenis doen herinneren en er onlosmakelijk mee verbonden lijken.

Bijna twee jaar geleden waren we met een aantal zwemmers in Saint-Rapael bij de Franse Kampioenschappen. 'Relax, take it easy' van Mika was toen helemaal 'hot' daar. Een dag of vijf, tijdens het inzwemmen, hebben we daar van kunnen genieten. Grappig, maar als ik nu dat liedje hoor, ben ik weer helemaal in Zuid-Frankrijk! Met alles erop en eraan.

Een minder prettig voorbeeld dat me nu te binnen schiet,  noem ik maar even de 'BigMac -scène'. Niet wereldberoemd, maar wie weet wordt ze het wel. 30 december 1995. 's Avonds waren we naar de bioscoop geweest, Goldeneye. Film gedaan, wij naar de McDonalds, de allereerste keer. En wat bestel je dan, een BigMac natuurlijk. Verschrikkelijk die augurken daar tussen, maar daar kom ik een van de volgende dagen nog wel op terug. Hup, die hamburger naar binnen, naar huis, slapen, ziek. Ziek, ziek, ziek. Achteraf bleek dat ik helemaal niet ziek geworden was van die BigMac. Dat is weer een heel ander verhaal. Maar tot vandaag heb ik nooit meer een BigMac gegeten, niet kunnen eten. Die geur van een BigMac brengt mij weer helemaal veertien jaar terug.

Maar als je nu eens bij jezelf kijkt, zou niet iedereen dat zo hebben, of toch een beetje?

Commentaar (0)

RSS feed Commentaar